Fizyka Bez Stresu
Quiz do druku

Drgania i fale — sprawdź się

Klasa 5 (szkoła podstawowa) 12 zadań 14 pkt ok. 18 min
Imię i nazwisko: Data: Wynik: / 14
Rozwiąż w przeglądarce Lekcja do tego quizu

  1. Zadanie 1

    1 pkt

    Co to jest ruch drgający?

    • A. Ruch, w którym ciało oddala się coraz bardziej i nigdy nie wraca
    • B. Ruch po linii prostej ze stałą prędkością
    • C. Dowolny ruch po okręgu
    • D. Ruch powtarzający się wokół pewnego stałego położenia — raz w jedną, raz w drugą stronę

  2. Zadanie 2

    1 pkt

    Co nazywamy amplitudą drgań?

    • A. Największe wychylenie ciała z położenia równowagi
    • B. Miejsce, w którym ciało spoczywa, gdy nic nim nie porusza
    • C. Liczbę drgnięć wykonanych w ciągu sekundy
    • D. Czas jednego pełnego drgnięcia

  3. Zadanie 3

    1 pkt

    Jak powiązane są okres $T$ i częstotliwość $f$?

    • A. $T = f^2$
    • B. $T = f + 1$
    • C. $T = f$ — to dwie nazwy tej samej wielkości
    • D. $T = \dfrac{1}{f}$ oraz $f = \dfrac{1}{T}$ — są swoimi odwrotnościami

  4. Zadanie 4

    1 pkt

    Wahadło wykonuje jedno pełne drgnięcie w ciągu $T = 4\ \text{s}$. Oblicz jego częstotliwość $f$.

    Odpowiedź: Hz

  5. Zadanie 5

    1 pkt

    Sprężyna z ciężarkiem drga z częstotliwością $f = 2\ \text{Hz}$. Ile trwa jedno pełne drgnięcie (okres $T$)?

    Odpowiedź: s

  6. Zadanie 6

    1 pkt

    Serce bije z częstotliwością $f = 1{,}2\ \text{Hz}$. Ile trwa jedno uderzenie (okres $T$)? Wynik podaj w sekundach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

    Odpowiedź: s

  7. Zadanie 7

    1 pkt

    Fala biegnąca po sznurze przenosi materię — cząstki sznura wędrują razem z falą do przodu.

    Prawda Fałsz

  8. Zadanie 8

    1 pkt

    Im większa częstotliwość drgań, tym większy jest ich okres.

    Prawda Fałsz

  9. Zadanie 9

    1 pkt

    Dwie struny wydają dźwięk. Fala pierwszej jest gęsta (dużo drgań na sekundę), a fala drugiej rzadka (mało drgań na sekundę). Który dźwięk jest wyższy?

    gęsta rzadka
    • A. Dźwięk struny z rzadką falą — bo rzadsza fala oznacza wyższy dźwięk
    • B. Oba dźwięki są tak samo wysokie — gęstość fali nie ma znaczenia
    • C. Nie da się tego ocenić bez znajomości głośności
    • D. Dźwięk struny z gęstą falą — bo większa częstotliwość daje wyższy dźwięk

  10. Zadanie 10

    1 pkt

    Od czego zależy głośność dźwięku?

    • A. Od okresu — im dłuższy okres, tym głośniej
    • B. Dźwięk zawsze jest tak samo głośny, niezależnie od drgań
    • C. Od częstotliwości — im większa częstotliwość, tym głośniej
    • D. Od amplitudy drgań — im większa amplituda, tym głośniej

  11. Zadanie 11

    1 pkt

    Wyższy dźwięk to zawsze dźwięk głośniejszy.

    Prawda Fałsz

  12. Zadanie 12

    3 pkt

    Wahadło wykonuje $20$ pełnych drgnięć w ciągu $10\ \text{s}$.

    1. a)

      Oblicz częstotliwość drgań wahadła (liczba drgnięć na sekundę).

      Odpowiedź: Hz
    2. b)

      Oblicz okres drgań $T$.

      Odpowiedź: s
    3. c)

      Drugie wahadło drga wolniej — ma mniejszą częstotliwość. Jak zmieni się jego okres w porównaniu z pierwszym?

      • A. Okres będzie dłuższy — mniejsza częstotliwość oznacza dłuższy okres
      • B. Okres będzie krótszy — wolniejsze drgania mają krótszy okres
      • C. Okres się nie zmieni — okres nie zależy od częstotliwości

Klucz odpowiedzi

Klucz zaczyna się na nowej stronie. Aby wydrukować sam arkusz, dopisz ?klucz=0 na końcu adresu.

  1. 1.

    D

    Tak. Ruch drgający powtarza się wokół położenia równowagi — jak huśtawka, wahadło czy ciężarek na sprężynie.

  2. 2.

    A

    Dokładnie. Im mocniej pchniesz huśtawkę, tym większa amplituda — czyli większe maksymalne wychylenie od położenia równowagi.

  3. 3.

    D

    Tak. Okres i częstotliwość to odwrotności: gdy jedno rośnie, drugie maleje. $T$ mierzymy w sekundach, a $f$ w hercach $\text{Hz}$.

  4. 4.

    0,25 Hz

    Częstotliwość to odwrotność okresu: $$f = \frac{1}{T} = \frac{1}{4\ \text{s}} = 0{,}25\ \text{Hz}$$ W każdej sekundzie wykonywana jest ćwiartka pełnego drgnięcia.

  5. 5.

    0,5 s

    Okres to odwrotność częstotliwości: $$T = \frac{1}{f} = \frac{1}{2\ \text{Hz}} = 0{,}5\ \text{s}$$

  6. 6.

    0,83 s

    $$T = \frac{1}{f} = \frac{1}{1{,}2\ \text{Hz}} \approx 0{,}83\ \text{s}$$

  7. 7.

    Fałsz

    Fałsz. Fala przenosi energię, a nie materię. Poszczególne punkty sznura tylko drgają w miejscu (w górę i w dół), a do przodu przemieszcza się samo zaburzenie. Dlatego liść na wodzie tylko kołysze się, a nie płynie z falą.

  8. 8.

    Fałsz

    Fałsz. Częstotliwość i okres są odwrotnościami ($T = \tfrac{1}{f}$): gdy częstotliwość rośnie, okres maleje. Szybsze drgania (duże $f$) mają krótszy okres.

  9. 9.

    D

    Tak. Wysokość dźwięku zależy od częstotliwości: duża częstotliwość (gęsta fala) → dźwięk wysoki; mała częstotliwość (rzadka fala) → dźwięk niski.

  10. 10.

    D

    Tak. Głośność zależy od amplitudy drgań. Wysokość dźwięku (czy jest wysoki, czy niski) zależy natomiast od częstotliwości — to dwie różne rzeczy.

  11. 11.

    Fałsz

    Fałsz. „Wysoki" i „głośny" to dwie różne cechy. Wysokość dźwięku zależy od częstotliwości, a głośność — od amplitudy. Cienki pisk może być cichy, a niskie buczenie bardzo głośne.

  12. 12a.

    2 Hz

    Częstotliwość to liczba drgnięć podzielona przez czas: $$f = \frac{20}{10\ \text{s}} = 2\ \text{Hz}$$

  13. 12b.

    0,5 s

    Okres to odwrotność częstotliwości: $$T = \frac{1}{f} = \frac{1}{2\ \text{Hz}} = 0{,}5\ \text{s}$$

  14. 12c.

    A

    Tak. Ponieważ $T = \tfrac{1}{f}$, mniejsza częstotliwość daje dłuższy okres — jedno drgnięcie trwa dłużej.