Fizyka Bez Stresu
Quiz do druku

Budowa atomu — sprawdź się

Klasa 8 (szkoła podstawowa) 13 zadań 17 pkt ok. 20 min
Imię i nazwisko: Data: Wynik: / 17
Rozwiąż w przeglądarce Lekcja do tego quizu

  1. Zadanie 1

    1 pkt

    Która cząstka atomu ma ujemny ładunek elektryczny?

    • A. Proton
    • B. Neutron
    • C. Nukleon
    • D. Elektron

  2. Zadanie 2

    1 pkt

    Gdzie skupia się prawie cała masa atomu?

    • A. Rozkłada się równomiernie w całym atomie
    • B. W pustej przestrzeni między jądrem a elektronami
    • C. W jądrze atomowym
    • D. W krążących elektronach

  3. Zadanie 3

    1 pkt

    W obojętnym atomie liczba elektronów jest równa liczbie protonów.

    Prawda Fałsz

  4. Zadanie 4

    1 pkt

    Co określa liczba atomowa $Z$?

    • A. Liczbę wszystkich nukleonów (protonów i neutronów).
    • B. Liczbę protonów w jądrze — i tym samym rodzaj pierwiastka.
    • C. Masę atomu wyrażoną w gramach.
    • D. Liczbę neutronów w jądrze.

  5. Zadanie 5

    1 pkt

    Jak nazywamy wspólnie protony i neutrony?

    • A. Izotopy
    • B. Jony
    • C. Nukleony
    • D. Elektrony walencyjne

  6. Zadanie 6

    1 pkt

    Atom tlenu ma zapis $^{16}_{8}\text{O}$. Ile ma neutronów?

    Odpowiedź: neutronów

  7. Zadanie 7

    1 pkt

    Obojętny atom sodu ma liczbę atomową $Z = 11$. Ile ma elektronów?

    Odpowiedź: elektronów

  8. Zadanie 8

    1 pkt

    Izotopy tego samego pierwiastka różnią się liczbą protonów.

    Prawda Fałsz

  9. Zadanie 9

    1 pkt

    Kiedy z obojętnego atomu powstaje jon dodatni?

    • A. Gdy atom przyłączy dodatkowe elektrony.
    • B. Gdy atom straci proton z jądra.
    • C. Gdy atom zyska neutron.
    • D. Gdy atom straci jeden lub więcej elektronów.

  10. Zadanie 10

    1 pkt

    Pewien atom ma liczbę masową $A = 23$ i $N = 12$ neutronów. Ile ma protonów?

    Odpowiedź: protonów

  11. Zadanie 11

    3 pkt

    Poniżej pokazano zapis pierwiastka: liczba masowa $A$ stoi u góry z lewej, a liczba atomowa $Z$ u dołu z lewej strony symbolu. Rozważ atom argonu $^{40}_{18}\text{Ar}$. Ar 40 18 A — liczba masowa Z — liczba atomowa

    1. a)

      Ile protonów ma atom argonu $^{40}_{18}\text{Ar}$?

      Odpowiedź: protonów
    2. b)

      Ile neutronów ma ten atom? Skorzystaj z $N = A - Z$.

      Odpowiedź: neutronów
    3. c)

      Obojętny atom argonu ma 18 elektronów.

      Prawda Fałsz

  12. Zadanie 12

    3 pkt

    Porównaj dwa atomy: atom I ma 6 protonów i 6 neutronów, a atom II ma 6 protonów i 8 neutronów.

    1. a)

      Oba atomy to ten sam pierwiastek.

      Prawda Fałsz
    2. b)

      Ile wynosi liczba masowa $A$ atomu II?

      Odpowiedź:
    3. c)

      Jak nazywamy takie dwa atomy tego samego pierwiastka o różnej liczbie neutronów?

      • A. Jony
      • B. Różne pierwiastki
      • C. Izotopy

  13. Zadanie 13

    1 pkt

    Ile w przybliżeniu wynosi ładunek elementarny $e$ (najmniejszy ładunek w przyrodzie)?

    • A. $e \approx 1{,}6 \times 10^{19}\ \text{C}$
    • B. $e \approx 3 \times 10^{8}\ \text{C}$
    • C. $e \approx 1{,}6 \times 10^{-19}\ \text{C}$
    • D. $e \approx 9{,}8\ \text{C}$

Klucz odpowiedzi

Klucz zaczyna się na nowej stronie. Aby wydrukować sam arkusz, dopisz ?klucz=0 na końcu adresu.

  1. 1.

    D

    Tak. Elektron ma ładunek ujemny ($-e$) i krąży wokół jądra. Jest przy tym bardzo lekki — około 1840 razy lżejszy od protonu.

  2. 2.

    C

    Tak. Jądro jest maleńkie, ale skupia prawie całą masę atomu, bo tworzą je ciężkie protony i neutrony (nukleony).

  3. 3.

    Prawda

    Prawda. Dodatnie protony i ujemne elektrony równoważą się, dlatego cały atom jest elektrycznie obojętny — ma tyle samo elektronów co protonów.

  4. 4.

    B

    Tak. $Z$ to liczba protonów. To ona decyduje, jakim pierwiastkiem jest atom (np. $Z = 6$ to zawsze węgiel).

  5. 5.

    C

    Tak. Protony i neutrony razem to nukleony (od łac. nucleus — jądro), bo znajdują się w jądrze.

  6. 6.

    8 neutronów

    Liczbę neutronów obliczamy ze wzoru $N = A - Z$, gdzie $A$ — liczba masowa, $Z$ — liczba atomowa (liczba protonów): $$N = A - Z = 16 - 8 = 8$$ Tlen $^{16}_{8}\text{O}$ ma więc 8 neutronów (a także 8 protonów i 8 elektronów).

  7. 7.

    11 elektronów

    W obojętnym atomie liczba elektronów jest równa liczbie protonów, czyli liczbie atomowej $Z$: $$\text{liczba elektronów} = Z = 11$$ Atom sodu ma więc 11 elektronów.

  8. 8.

    Fałsz

    Fałsz. Izotopy mają tę samą liczbę protonów (to samo $Z$ — dlatego to ten sam pierwiastek). Różnią się liczbą neutronów, a więc liczbą masową $A$.

  9. 9.

    D

    Tak. Po utracie ujemnych elektronów przeważa ładunek dodatni jądra — powstaje jon dodatni. Liczba protonów się nie zmienia, więc to nadal ten sam pierwiastek.

  10. 10.

    11 protonów

    Ze wzoru $A = Z + N$ wyznaczamy liczbę protonów $Z$: $$Z = A - N = 23 - 12 = 11$$ Atom ma 11 protonów (to sód, $Z = 11$).

  11. 11a.

    18 protonów

    Liczba protonów to liczba atomowa $Z$, czyli dolna liczba przy symbolu: $$Z = 18$$

  12. 11b.

    22 neutronów

    $$N = A - Z = 40 - 18 = 22$$ Argon $^{40}_{18}\text{Ar}$ ma 22 neutrony.

  13. 11c.

    Prawda

    Prawda. W obojętnym atomie liczba elektronów jest równa liczbie protonów ($Z = 18$), więc elektronów jest 18.

  14. 12a.

    Prawda

    Prawda. Oba mają po 6 protonów (to samo $Z = 6$), więc to ten sam pierwiastek — węgiel. O rodzaju pierwiastka decyduje wyłącznie liczba protonów.

  15. 12b.

    14

    $$A = Z + N = 6 + 8 = 14$$ Atom II to $^{14}_{6}\text{C}$ (węgiel-14).

  16. 12c.

    C

    Tak. To izotopy węgla: $^{12}_{6}\text{C}$ i $^{14}_{6}\text{C}$ — to samo $Z$, różne $A$.

  17. 13.

    C

    Tak. Ładunek elementarny to $e \approx 1{,}6 \times 10^{-19}\ \text{C}$. Proton ma ładunek $+e$, a elektron $-e$ — co do wartości taki sam, tylko przeciwnego znaku.