Fizyka Bez Stresu
Quiz do druku

Przemiany gazowe — sprawdź się

Klasa 8 (szkoła podstawowa) 12 zadań 15 pkt ok. 18 min
Imię i nazwisko: Data: Wynik: / 15
Rozwiąż w przeglądarce Lekcja do tego quizu

  1. Zadanie 1

    1 pkt

    Skąd bierze się ciśnienie gazu na ścianki naczynia?

    • A. Z nieustannych uderzeń pędzących cząsteczek gazu o ścianki
    • B. Z tego, że gaz się nie porusza i napiera swoim ciężarem
    • C. Z ciężaru gazu, który leży na dnie naczynia
    • D. Z przyciągania cząsteczek przez ścianki naczynia

  2. Zadanie 2

    1 pkt

    Który wzór i jednostka opisują ciśnienie?

    • A. $p = F \cdot S$, jednostka: paskal ($\text{Pa}$)
    • B. $p = F \cdot S$, jednostka: niuton ($\text{N}$)
    • C. $p = \dfrac{F}{S}$, jednostka: paskal ($\text{Pa}$)
    • D. $p = \dfrac{S}{F}$, jednostka: paskal ($\text{Pa}$)

  3. Zadanie 3

    1 pkt

    Gaz naciska na tłok o polu powierzchni $S = 0{,}01\ \text{m}^2$ z siłą $F = 300\ \text{N}$. Oblicz ciśnienie gazu.

    Odpowiedź: Pa

  4. Zadanie 4

    1 pkt

    Ciśnienie gazu pod tłokiem wynosi $p = 2000\ \text{Pa}$, a pole powierzchni tłoka to $S = 0{,}05\ \text{m}^2$. Jaką siłą gaz naciska na tłok?

    Odpowiedź: N

  5. Zadanie 5

    1 pkt

    Ściskamy gaz w strzykawce z zatkanym wylotem, nie zmieniając jego temperatury (przemiana izotermiczna). Co dzieje się z ciśnieniem, gdy zmniejszamy objętość?

    • A. Ciśnienie maleje, bo gaz się ściska
    • B. Ciśnienie rośnie — cząsteczki mają mniej miejsca i uderzają o ścianki częściej
    • C. Ciśnienie się nie zmienia, bo nie zmieniamy temperatury
    • D. Ciśnienie spada do zera

  6. Zadanie 6

    1 pkt

    Balon zostawiony na słońcu robi się coraz bardziej napięty i zwiększa objętość. Która to przemiana gazowa?

    • A. Izotermiczna — bez zmiany temperatury
    • B. Żadna — do balonu po prostu wpływa więcej powietrza
    • C. Izochoryczna — przy stałej objętości
    • D. Izobaryczna — przy stałym ciśnieniu wzrost temperatury zwiększa objętość

  7. Zadanie 7

    1 pkt

    Ogrzanie gazu w szczelnie zamkniętej, sztywnej puszce (stała objętość) zwiększa jego ciśnienie — dlatego na aerozolach jest ostrzeżenie „nie wrzucać do ognia”.

    Prawda Fałsz

  8. Zadanie 8

    1 pkt

    Gdy balon rośnie na słońcu, oznacza to, że przybywa w nim powietrza.

    Prawda Fałsz

  9. Zadanie 9

    1 pkt

    Co odróżnia rozszerzalność cieplną gazu od parowania cieczy?

    • A. Rozszerzalność zmniejsza objętość, a parowanie ją zwiększa
    • B. Rozszerzalność zachodzi tylko w cieczach, a parowanie tylko w gazach
    • C. Rozszerzalność to zwiększenie objętości tego samego gazu przy ogrzewaniu; parowanie to przemiana cieczy w gaz
    • D. To dokładnie to samo zjawisko nazwane inaczej

  10. Zadanie 10

    3 pkt

    Napełniony balon (gaz pod stałym ciśnieniem atmosferycznym) przenosimy z ciepłego pokoju na zimny balkon.

    pokój (ciepło) balkon (zimno)
    1. a)

      Co jest stałe w tej przemianie i jak się nazywa?

      • A. Stała jest objętość (przemiana izochoryczna)
      • B. Stała jest temperatura (przemiana izotermiczna)
      • C. Stałe jest ciśnienie (przemiana izobaryczna) — balon swobodnie zmienia kształt
    2. b)

      Co stanie się z objętością balonu na zimnym balkonie?

      • A. Wzrośnie — balon się rozdmie
      • B. Zmaleje — balon się skurczy
      • C. Nie zmieni się
    3. c)

      Na zimnym balkonie cząsteczki gazu w balonie poruszają się wolniej niż w ciepłym pokoju.

      Prawda Fałsz

  11. Zadanie 11

    2 pkt

    Wciskasz tłok pompki rowerowej z zatkanym wylotem, nie zmieniając temperatury powietrza w środku. Tłok ma pole powierzchni $S = 0{,}002\ \text{m}^2$.

    1. a)

      Jak zmienia się ciśnienie powietrza w pompce, gdy wciskasz tłok?

      • A. Rośnie — zmniejszasz objętość przy stałej temperaturze (przemiana izotermiczna)
      • B. Maleje — bo gaz się rozpręża
      • C. Nie zmienia się, bo temperatura jest stała
    2. b)

      W pewnej chwili ciśnienie powietrza w pompce osiąga $p = 150\,000\ \text{Pa}$. Jaką siłą to powietrze napiera wtedy na tłok o polu $S = 0{,}002\ \text{m}^2$?

      Odpowiedź: N

  12. Zadanie 12

    1 pkt

    W sztywnym, zamkniętym naczyniu ogrzewamy gaz. Które wielkości opisujące gaz się zmieniają?

    • A. Objętość rośnie, a ciśnienie pozostaje stałe
    • B. Nic się nie zmienia, bo naczynie jest zamknięte
    • C. Objętość pozostaje stała, a ciśnienie rośnie (przemiana izochoryczna)
    • D. Zarówno objętość, jak i ciśnienie maleją

Klucz odpowiedzi

Klucz zaczyna się na nowej stronie. Aby wydrukować sam arkusz, dopisz ?klucz=0 na końcu adresu.

  1. 1.

    A

    Tak. Miliardy drobnych uderzeń cząsteczek, sumując się, dają siłę nacisku na ścianki — to właśnie ciśnienie gazu.

  2. 2.

    C

    Poprawnie. $F$ — siła nacisku [$\text{N}$], $S$ — pole powierzchni [$\text{m}^2$]. Jeden paskal to $1\ \text{Pa} = 1\ \tfrac{\text{N}}{\text{m}^2}$.

  3. 3.

    30000 Pa

    Ze wzoru na ciśnienie: $$p = \frac{F}{S} = \frac{300\ \text{N}}{0{,}01\ \text{m}^2} = 30\,000\ \text{Pa} = 30\ \text{kPa}$$

  4. 4.

    100 N

    Przekształcamy wzór $p = \tfrac{F}{S}$, aby wyznaczyć siłę: $$F = p \cdot S = 2000\ \text{Pa} \cdot 0{,}05\ \text{m}^2 = 100\ \text{N}$$

  5. 5.

    B

    Tak. Przy stałej temperaturze mniejsza objętość oznacza gęściej upakowane cząsteczki, więc częstsze uderzenia i większe ciśnienie.

  6. 6.

    D

    Tak. Balon swobodnie się rozpręża, więc ciśnienie pozostaje ~stałe (atmosferyczne). Ogrzewany gaz zwiększa objętość — to rozszerzalność cieplna gazów.

  7. 7.

    Prawda

    Prawda. Przy stałej objętości (przemiana izochoryczna) wyższa temperatura oznacza szybsze uderzenia cząsteczek, więc rosnące ciśnienie — na tyle duże, że może rozerwać puszkę.

  8. 8.

    Fałsz

    Fałsz. Ilość powietrza się nie zmienia — balon jest zamknięty. Rośnie tylko objętość, bo ogrzane cząsteczki poruszają się szybciej i „rozpychają się”.

  9. 9.

    C

    Tak. Przy rozszerzalności substancja pozostaje gazem, tylko zajmuje więcej miejsca. Parowanie to zmiana stanu skupienia — ciecz staje się gazem.

  10. 10a.

    C

    Tak. Miękki balon dopasowuje się do otoczenia, więc ciśnienie gazu w środku pozostaje równe atmosferycznemu — to przemiana przy stałym ciśnieniu.

  11. 10b.

    B

    Tak. Przy stałym ciśnieniu niższa temperatura oznacza mniejszą objętość, więc balon się skurczy.

  12. 10c.

    Prawda

    Prawda. Niższa temperatura to mniejsza średnia energia ruchu cząsteczek — poruszają się wolniej, dlatego balon się kurczy.

  13. 11a.

    A

    Tak. To przemiana izotermiczna: mniejsza objętość → cząsteczki uderzają częściej → większe ciśnienie. Dlatego czujesz rosnący opór.

  14. 11b.

    300 N

    Z przekształconego wzoru $p = \tfrac{F}{S}$: $$F = p \cdot S = 150\,000\ \text{Pa} \cdot 0{,}002\ \text{m}^2 = 300\ \text{N}$$ Właśnie dlatego przy końcu pompowania tłok tak trudno wcisnąć.

  15. 12.

    C

    Tak. Sztywne naczynie nie pozwala zmienić objętości, więc szybsze cząsteczki uderzają mocniej i częściej — rośnie ciśnienie.