Fizyka Bez Stresu
Quiz do druku

Rozchodzenie się światła — sprawdź się

Klasa 8 (szkoła podstawowa) 13 zadań 17 pkt ok. 20 min
Imię i nazwisko: Data: Wynik: / 17
Rozwiąż w przeglądarce Lekcja do tego quizu

  1. Zadanie 1

    1 pkt

    Które z wymienionych ciał jest źródłem światła (samo wysyła światło)?

    • A. Kartka białego papieru
    • B. Lustro w łazience
    • C. Księżyc
    • D. Płomień świecy

  2. Zadanie 2

    1 pkt

    Dlaczego widzimy przedmioty, które same nie świecą (np. książkę na biurku)?

    • A. Bo nasze oczy wysyłają promienie, które oświetlają przedmioty.
    • B. Bo każdy przedmiot świeci własnym, słabym światłem.
    • C. Bo w ciemności widać tak samo dobrze jak w świetle.
    • D. Bo odbijają światło ze źródła, które dociera potem do naszego oka.

  3. Zadanie 3

    1 pkt

    Księżyc jest źródłem światła, bo świeci na nocnym niebie.

    Prawda Fałsz

  4. Zadanie 4

    1 pkt

    Promienie światła wychodzą z jednego punktu (np. z małej żarówki) i rozchodzą się na boki. Jaki to rodzaj wiązki?

    • A. Prosta
    • B. Zbieżna
    • C. Równoległa
    • D. Rozbieżna

  5. Zadanie 5

    1 pkt

    Jak brzmi prawo prostoliniowego rozchodzenia się światła?

    • A. W ośrodku jednorodnym światło biegnie po liniach prostych.
    • B. Światło biegnie prosto tylko w ciemności.
    • C. Światło zawsze biegnie po łukach, zaginając się wokół przeszkód.
    • D. Światło porusza się po okręgu wokół źródła.

  6. Zadanie 6

    1 pkt

    Za przedmiotem oświetlonym dużym źródłem światła powstają dwa obszary. Jak nazywa się obszar, do którego dociera światło tylko z części źródła (jest jaśniejszy niż cień)?

    • A. Ognisko
    • B. Półcień
    • C. Zaćmienie
    • D. Cień (właściwy)

  7. Zadanie 7

    1 pkt

    Małe (punktowe) źródło światła daje za przedmiotem ostry cień bez półcienia.

    Prawda Fałsz

  8. Zadanie 8

    1 pkt

    Jaki obraz powstaje na tylnej ściance camery obscury (pudełka z małym otworkiem)?

    • A. Prosty i powiększony.
    • B. Prosty i tej samej wielkości co przedmiot.
    • C. Żaden — otworek jest za mały, by powstał obraz.
    • D. Odwrócony (do góry nogami) i zwykle pomniejszony.

  9. Zadanie 9

    1 pkt

    Światło leci ze Słońca do Ziemi około $8$ minut. Ile to sekund?

    Odpowiedź: s

  10. Zadanie 10

    1 pkt

    Prędkość światła wynosi $c = 300\,000\ \tfrac{\text{km}}{\text{s}}$. Jaką drogę pokona światło w czasie $t = 2\ \text{s}$?

    Odpowiedź: km

  11. Zadanie 11

    1 pkt

    Które ustawienie ciał niebieskich powoduje zaćmienie Słońca?

    • A. Ziemia znajduje się między Słońcem a Księżycem.
    • B. Księżyc znajduje się między Słońcem a Ziemią i rzuca cień na Ziemię.
    • C. Słońce znajduje się między Ziemią a Księżycem.
    • D. Księżyc świeci mocniej niż zwykle i zasłania Słońce blaskiem.

  12. Zadanie 12

    3 pkt

    Prędkość światła w próżni wynosi $c = 300\,000\ \tfrac{\text{km}}{\text{s}}$ (czyli $3 \cdot 10^{8}\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$). Wykorzystaj tę wartość w obliczeniach.

    1. a)

      Jaką drogę (w km) pokona światło w czasie $t = 3\ \text{s}$?

      Odpowiedź: km
    2. b)

      Odległość Ziemia–Słońce to około $150\,000\,000\ \text{km}$. Ile sekund leci stamtąd światło? Skorzystaj z $t = \dfrac{s}{c}$.

      Odpowiedź: s
    3. c)

      Skoro światło potrzebuje czasu na dotarcie, to Słońce widzimy takie, jakie było kilka minut temu.

      Prawda Fałsz

  13. Zadanie 13

    3 pkt

    Na ekran pada światło zasłonięte piłką. Rysunek pokazuje dwa przypadki: po lewej małe źródło punktowe, po prawej duże źródło. małe źródło duże źródło

    1. a)

      Jaki cień powstanie na ekranie przy małym źródle punktowym (po lewej)?

      • A. Ostry, wyraźny cień bez półcienia.
      • B. Brak cienia — światło obejdzie piłkę.
      • C. Cień z szerokim, jasnym półcieniem dookoła.
    2. b)

      Co dodatkowo pojawi się na ekranie przy dużym źródle (po prawej)?

      • A. Obraz piłki odwrócony do góry nogami.
      • B. Cień zniknie zupełnie.
      • C. Wokół ciemnego cienia powstanie jaśniejszy półcień.
    3. c)

      Półcień jest jaśniejszy od cienia właściwego.

      Prawda Fałsz

Klucz odpowiedzi

Klucz zaczyna się na nowej stronie. Aby wydrukować sam arkusz, dopisz ?klucz=0 na końcu adresu.

  1. 1.

    D

    Tak. Płomień świecy sam wytwarza i wysyła światło — to typowe sztuczne źródło światła.

  2. 2.

    D

    Dokładnie. Przedmioty nieświecące widzimy, gdy odbite od nich światło źródła trafia do naszych oczu.

  3. 3.

    Fałsz

    Fałsz. Księżyc nie wytwarza własnego światła — świeci, ponieważ odbija światło Słońca. Prawdziwe źródła (Słońce, gwiazdy, żarówka) świecą same z siebie.

  4. 4.

    D

    Tak. Wiązka rozbieżna to promienie wychodzące z jednego punktu i rozchodzące się na boki — jak światło żarówki czy latarki.

  5. 5.

    A

    Poprawnie. W jednorodnym ośrodku (np. czyste powietrze, próżnia) światło biegnie po liniach prostych — dlatego powstają cienie i działa camera obscura.

  6. 6.

    B

    Tak. Półcień to obszar oświetlony przez część źródła — jaśniejszy niż cień, ciemniejszy niż pełne światło. Daje rozmytą obwódkę cienia.

  7. 7.

    Prawda

    Prawda. Przy źródle punktowym promienie albo trafiają na ekran, albo są całkiem zasłonięte — nie ma stanów pośrednich, więc cień jest ostry. Półcień pojawia się dopiero przy dużym źródle.

  8. 8.

    D

    Tak. Promienie z góry i z dołu przedmiotu krzyżują się w otworku, więc obraz jest odwrócony do góry nogami (i zwykle mniejszy).

  9. 9.

    480 s

    Zamieniamy minuty na sekundy, wiedząc, że $1\ \text{min} = 60\ \text{s}$: $$t = 8\ \text{min} \cdot 60\ \tfrac{\text{s}}{\text{min}} = 480\ \text{s}$$ Gdzie $t$ — czas lotu światła. Osiem minut to więc $480\ \text{s}$.

  10. 10.

    600000 km

    Korzystamy ze wzoru na drogę w ruchu jednostajnym $s = c \cdot t$, gdzie $c$ — prędkość światła $\left(\tfrac{\text{km}}{\text{s}}\right)$, $t$ — czas $(\text{s})$: $$s = 300\,000\ \tfrac{\text{km}}{\text{s}} \cdot 2\ \text{s} = 600\,000\ \text{km}$$ W dwie sekundy światło przebywa aż $600\,000\ \text{km}$ — półtora dystansu do Księżyca tam i z powrotem.

  11. 11.

    B

    Tak. Gdy Księżyc wejdzie między Słońce a Ziemię, jego cień pada na Ziemię — obserwator w cieniu widzi zaćmienie Słońca.

  12. 12a.

    900000 km

    $$s = c \cdot t = 300\,000\ \tfrac{\text{km}}{\text{s}} \cdot 3\ \text{s} = 900\,000\ \text{km}$$

  13. 12b.

    500 s

    $$t = \frac{s}{c} = \frac{150\,000\,000\ \text{km}}{300\,000\ \tfrac{\text{km}}{\text{s}}} = 500\ \text{s}$$ To około $8\tfrac{1}{3}$ minuty — zgodne z „światło leci ze Słońca około 8 minut”.

  14. 12c.

    Prawda

    Prawda. Ponieważ światło ma skończoną prędkość i leci ok. 8 minut, widzimy Słońce z niewielkim opóźnieniem — „w przeszłości”.

  15. 13a.

    A

    Tak. Źródło punktowe daje ostry cień — promienie albo są całkowicie zasłonięte, albo docierają do ekranu.

  16. 13b.

    C

    Tak. Do brzegowych obszarów dociera światło z części źródła — powstaje półcień otaczający ciemny cień właściwy.

  17. 13c.

    Prawda

    Prawda. Do półcienia dociera światło z części źródła, więc jest jaśniejszy niż cień właściwy, do którego nie dociera światło z żadnej części źródła.