Fizyka Bez Stresu
Quiz do druku

Soczewki — sprawdź się

Klasa 8 (szkoła podstawowa) 13 zadań 17 pkt ok. 22 min
Imię i nazwisko: Data: Wynik: / 17
Rozwiąż w przeglądarce Lekcja do tego quizu

  1. Zadanie 1

    1 pkt

    Dzięki jakiemu zjawisku działa soczewka?

    • A. Dzięki rozpraszaniu światła jak na chropowatej ścianie.
    • B. Dzięki załamaniu światła na granicy powietrze–szkło.
    • C. Dzięki pochłanianiu światła przez szkło.
    • D. Dzięki odbiciu światła od powierzchni soczewki.

  2. Zadanie 2

    1 pkt

    Jak wygląda w przekroju soczewka skupiająca?

    • A. Jest zawsze idealnie płaska z obu stron.
    • B. Jest cieńsza w środku niż na brzegach (wklęsła).
    • C. Ma jednakową grubość na całej szerokości.
    • D. Jest grubsza w środku niż na brzegach (wypukła).

  3. Zadanie 3

    1 pkt

    Soczewka rozpraszająca skupia równoległą wiązkę światła w jednym punkcie.

    Prawda Fałsz

  4. Zadanie 4

    1 pkt

    Co to jest ognisko $F$ soczewki skupiającej?

    • A. Środek soczewki, przez który promień biegnie prosto.
    • B. Najgrubsze miejsce soczewki.
    • C. Punkt, w którym stawiamy przedmiot, żeby zobaczyć obraz.
    • D. Punkt, w którym skupiają się promienie padające równolegle do osi optycznej.

  5. Zadanie 5

    1 pkt

    Masz dwie soczewki skupiające: pierwszą o ogniskowej $f_1 = 8\ \text{cm}$ i drugą o $f_2 = 20\ \text{cm}$. Która mocniej skupia światło?

    • A. Pierwsza, bo ma krótszą ogniskową.
    • B. Obie tak samo — ogniskowa nie wpływa na skupianie.
    • C. Druga, bo ma dłuższą ogniskową.
    • D. Nie można porównać bez znajomości średnicy soczewek.

  6. Zadanie 6

    1 pkt

    Jak biegnie promień, który przechodzi przez środek soczewki?

    • A. Prosto, bez zmiany kierunku.
    • B. Zatrzymuje się w środku soczewki.
    • C. Odbija się z powrotem do przedmiotu.
    • D. Załamuje się i przechodzi przez ognisko.

  7. Zadanie 7

    1 pkt

    Jak biegnie po przejściu przez soczewkę skupiającą promień, który padał równolegle do osi optycznej?

    • A. Biegnie dalej równolegle do osi, bez zmiany kierunku.
    • B. Rozprasza się na wszystkie strony.
    • C. Wraca równolegle w stronę, z której przyszedł.
    • D. Załamuje się i przechodzi przez ognisko F po drugiej stronie.

  8. Zadanie 8

    1 pkt

    Oglądasz mrówkę przez lupę, trzymając ją bliżej niż ognisko. Jaki obraz widzisz?

    • A. Pozorny, odwrócony i pomniejszony.
    • B. Rzeczywisty, prosty i pomniejszony.
    • C. Pozorny, prosty i powiększony.
    • D. Rzeczywisty, odwrócony i powiększony.

  9. Zadanie 9

    1 pkt

    Soczewka skupiająca dla przedmiotu ustawionego daleko (dalej niż podwójna ogniskowa) daje obraz rzeczywisty, odwrócony i pomniejszony — tak powstaje obraz w aparacie i w oku.

    Prawda Fałsz

  10. Zadanie 10

    1 pkt

    Soczewka skupiająca ma dwa ogniska — po obu stronach, w równych odległościach. Jej ogniskowa wynosi $f = 20\ \text{cm}$. Jaka jest odległość między obydwoma ogniskami?

    Odpowiedź: cm

  11. Zadanie 11

    1 pkt

    Ogniskowa lupy wynosi $f = 50\ \text{cm}$. Wyraź tę odległość w metrach.

    Odpowiedź: m

  12. Zadanie 12

    3 pkt

    Przed soczewką skupiającą (dalej niż podwójna ogniskowa) stoi świecąca strzałka. Z jej wierzchołka poprowadzono dwa promienie charakterystyczne. F

    1. a)

      Jak biegnie po soczewce promień, który padał równolegle do osi?

      • A. Wraca do przedmiotu.
      • B. Przechodzi przez ognisko F po drugiej stronie.
      • C. Biegnie dalej równolegle do osi.
    2. b)

      Jak biegnie promień poprowadzony przez środek soczewki?

      • A. Zatrzymuje się w soczewce.
      • B. Załamuje się mocno w dół.
      • C. Prosto, bez zmiany kierunku.
    3. c)

      Skoro przedmiot stoi dalej niż podwójna ogniskowa, jaki powstanie obraz w miejscu przecięcia promieni?

      • A. Pozorny, prosty i powiększony.
      • B. Rzeczywisty, odwrócony i pomniejszony.
      • C. Nie powstanie żaden obraz.

  13. Zadanie 13

    3 pkt

    Masz przed sobą dwie soczewki i kilka przyrządów. Rozpoznaj rodzaje soczewek i ich zastosowania.

    1. a)

      Soczewka grubsza w środku niż na brzegach to soczewka:

      • A. skupiająca
      • B. rozpraszająca
      • C. płaska (bez działania optycznego)
    2. b)

      Której soczewki używa się w lupie?

      • A. Płaskiej płytki szklanej.
      • B. Skupiającej o krótkiej ogniskowej.
      • C. Rozpraszającej.
    3. c)

      Soczewka rozpraszająca zawsze daje obraz pozorny, prosty i pomniejszony, niezależnie od odległości przedmiotu.

      Prawda Fałsz

Klucz odpowiedzi

Klucz zaczyna się na nowej stronie. Aby wydrukować sam arkusz, dopisz ?klucz=0 na końcu adresu.

  1. 1.

    B

    Tak. Światło załamuje się (zmienia kierunek), przechodząc z powietrza do szkła i z powrotem — dzięki temu soczewka kieruje promienie.

  2. 2.

    D

    Tak. Soczewka skupiająca jest wypukła — grubsza w środku. Zbiera równoległe promienie w ognisku.

  3. 3.

    Fałsz

    Fałsz. Soczewka rozpraszająca (wklęsła) rozprasza równoległe promienie — po przejściu rozchodzą się, a ich przedłużenia dają pozorne ognisko. Skupia promienie soczewka skupiająca.

  4. 4.

    D

    Tak. Promienie równoległe do osi po przejściu przez soczewkę skupiającą przecinają się w ognisku $F$.

  5. 5.

    A

    Tak. Im krótsza ogniskowa, tym mocniej soczewka zagina i skupia światło. $f_1 = 8\ \text{cm} < f_2 = 20\ \text{cm}$, więc pierwsza skupia mocniej.

  6. 6.

    A

    Tak. Promień przez środek optyczny soczewki biegnie dalej prosto — to jeden z promieni charakterystycznych.

  7. 7.

    D

    Tak. To drugi promień charakterystyczny: równoległy do osi → po soczewce przez ognisko $F$.

  8. 8.

    C

    Tak. Gdy przedmiot jest bliżej niż ognisko, soczewka skupiająca daje obraz pozorny, prosty i powiększony — dokładnie tak działa lupa.

  9. 9.

    Prawda

    Prawda. Dla dalekiego przedmiotu soczewka skupiająca tworzy obraz rzeczywisty, odwrócony i pomniejszony — można go rzucić na matrycę aparatu albo siatkówkę oka.

  10. 10.

    40 cm

    Każde ognisko leży w odległości $f$ od soczewki, po przeciwnych stronach, więc odległość między nimi to: $$d = 2f = 2 \cdot 20\ \text{cm} = 40\ \text{cm}$$

  11. 11.

    0,5 m

    W jednym metrze jest $100\ \text{cm}$, więc dzielimy przez $100$: $$f = \frac{50\ \text{cm}}{100} = 0{,}5\ \text{m}$$

  12. 12a.

    B

    Tak — to reguła promienia równoległego: po soczewce skupiającej przechodzi przez ognisko $F$.

  13. 12b.

    C

    Tak. Promień przez środek optyczny nie zmienia kierunku — biegnie prosto dalej.

  14. 12c.

    B

    Tak. Dla przedmiotu dalej niż $2f$ obraz jest rzeczywisty, odwrócony i pomniejszony (tak działa aparat i oko).

  15. 13a.

    A

    Tak. Grubsza w środku (wypukła) = soczewka skupiająca.

  16. 13b.

    B

    Tak. Lupa to soczewka skupiająca o krótkiej ogniskowej — trzymana blisko przedmiotu daje obraz powiększony.

  17. 13c.

    Prawda

    Prawda. To charakterystyczna cecha soczewki rozpraszającej — obraz zawsze pozorny, prosty i pomniejszony.