Fizyka Bez Stresu
Quiz do druku

Siła sprężystości — sprawdź się

Klasa 5 (szkoła podstawowa) 12 zadań 14 pkt ok. 15 min
Imię i nazwisko: Data: Wynik: / 14
Rozwiąż w przeglądarce Lekcja do tego quizu

  1. Zadanie 1

    1 pkt

    Które odkształcenie jest sprężyste?

    • A. Zgnieciona puszka po napoju
    • B. Ulepiony z plasteliny wałek
    • C. Pognieciona kartka papieru
    • D. Rozciągnięta gumka, która po puszczeniu wraca do pierwotnego kształtu

  2. Zadanie 2

    1 pkt

    W którą stronę działa siła sprężystości, gdy rozciągasz sprężynę w dół?

    • A. W dół — zgodnie z kierunkiem rozciągania
    • B. W górę — przeciwnie do odkształcenia
    • C. Siła sprężystości w ogóle nie działa przy rozciąganiu
    • D. Poziomo, w bok

  3. Zadanie 3

    1 pkt

    Im bardziej rozciągniemy sprężynę, tym większa jest siła sprężystości, z jaką ciągnie ona z powrotem.

    Prawda Fałsz

  4. Zadanie 4

    1 pkt

    Na czym opiera się działanie siłomierza (i wagi sprężynowej)?

    • A. Sprężyna zawsze rozciąga się tak samo, niezależnie od siły
    • B. Siłomierz mierzy masę w kilogramach za pomocą magnesu
    • C. Siłomierz działa dzięki tarciu między częściami
    • D. Im większa siła ciągnie sprężynę, tym bardziej się ona rozciąga — a wskazówka pokazuje wynik w niutonach

  5. Zadanie 5

    1 pkt

    Ciężarek wisi nieruchomo na sprężynie. Które zdanie poprawnie opisuje działające na niego siły?

    • A. Siła sprężystości jest większa od ciężkości, dlatego ciężarek się wznosi
    • B. Obie siły działają w dół i się sumują
    • C. Siła sprężystości (w górę) równoważy siłę ciężkości (w dół): $F_{spr} = F_c$
    • D. Działa tylko siła ciężkości, dlatego ciężarek spada

  6. Zadanie 6

    1 pkt

    Na sprężynie wisi nieruchomo ciężarek o masie $m = 2\ \text{kg}$. Z jaką siłą sprężyna ciągnie go w górę? Przyjmij $g = 10\ \tfrac{\text{N}}{\text{kg}}$.

    Odpowiedź: N

  7. Zadanie 7

    1 pkt

    Na sprężynie zawieszono najpierw jabłko, a potem cięższego arbuza. Kiedy sprężyna rozciągnie się bardziej?

    • A. Tak samo w obu przypadkach — masa nie ma znaczenia
    • B. Sprężyna w ogóle się nie rozciągnie pod arbuzem, bo jest za ciężki
    • C. Pod jabłkiem — lżejsze ciała rozciągają sprężynę bardziej
    • D. Pod arbuzem — większy ciężar wymaga większej siły sprężystości, a więc większego rozciągnięcia

  8. Zadanie 8

    1 pkt

    Każde ciało po odkształceniu wraca do swojego pierwotnego kształtu.

    Prawda Fałsz

  9. Zadanie 9

    1 pkt

    Waga sprężynowa (siłomierz) pokazuje, że zawieszona ryba działa siłą $F = 30\ \text{N}$. Jaka jest masa ryby? Przyjmij $g = 10\ \tfrac{\text{N}}{\text{kg}}$.

    Odpowiedź: kg

  10. Zadanie 10

    3 pkt

    Na sprężynie wieszamy kolejno różne ciężarki i czekamy, aż znieruchomieją. Przyjmij $g = 10\ \tfrac{\text{N}}{\text{kg}}$.

    lekki cięższy
    1. a)

      Zawieszamy ciężarek o masie $1\ \text{kg}$. Jaka siła sprężystości utrzymuje go nieruchomo?

      Odpowiedź: N
    2. b)

      Zamiast tego wieszamy ciężarek o masie $3\ \text{kg}$. Jaka jest teraz siła sprężystości?

      Odpowiedź: N
    3. c)

      Który ciężarek rozciągnie sprężynę bardziej i dlaczego?

      • A. Oba tak samo — rozciągnięcie nie zależy od ciężaru
      • B. Cięższy ($3\ \text{kg}$) — potrzebna jest większa siła sprężystości ($30\ \text{N}$), a większa siła oznacza większe rozciągnięcie
      • C. Lżejszy ($1\ \text{kg}$) — lekkie ciała rozciągają sprężynę bardziej

  11. Zadanie 11

    1 pkt

    Dlaczego skoczek odbija się wyżej, gdy mocniej ugnie trampolinę?

    • A. Mocniejsze ugięcie oznacza większą siłę sprężystości, która silniej wypycha skoczka w górę
    • B. Bo mocniejsze ugięcie zmniejsza siłę ciężkości skoczka
    • C. Bo trampolina staje się lżejsza, gdy ją ugniemy
    • D. Wysokość odbicia w ogóle nie zależy od ugięcia trampoliny

  12. Zadanie 12

    1 pkt

    Ściśnięta piłka działa siłą sprężystości skierowaną na zewnątrz — próbuje wrócić do swojego kształtu.

    Prawda Fałsz

Klucz odpowiedzi

Klucz zaczyna się na nowej stronie. Aby wydrukować sam arkusz, dopisz ?klucz=0 na końcu adresu.

  1. 1.

    D

    Zgadza się. Odkształcenie sprężyste to takie, po którym ciało wraca do dawnego kształtu (gumka, sprężyna, ugięta trampolina).

  2. 2.

    B

    Tak. Siła sprężystości działa zawsze przeciwnie do odkształcenia — próbuje przywrócić pierwotny kształt. Rozciągasz w dół → sprężyna ciągnie w górę.

  3. 3.

    Prawda

    Prawda. Większe rozciągnięcie → większa siła sprężystości. Dlatego cięższy ciężarek rozciąga sprężynę bardziej (dokładny wzór — prawo Hooke'a — poznasz w klasie 7).

  4. 4.

    D

    Tak. Siłomierz zamienia rozciągnięcie sprężyny na odczyt siły. Większa siła → większe rozciągnięcie → większy odczyt.

  5. 5.

    C

    Dokładnie. Skoro ciężarek wisi nieruchomo, obie siły są równe i przeciwnie skierowane — dlatego się równoważą.

  6. 6.

    20 N

    Ciężarek wisi nieruchomo, więc siła sprężystości równoważy ciężar: $$F_{spr} = F_c = m \cdot g = 2\ \text{kg} \cdot 10\ \tfrac{\text{N}}{\text{kg}} = 20\ \text{N}$$

  7. 7.

    D

    Tak. Sprężyna rozciąga się tak długo, aż jej siła zrównoważy ciężar. Większy ciężar arbuza → większa potrzebna siła → większe rozciągnięcie.

  8. 8.

    Fałsz

    Fałsz. Tak zachowują się tylko ciała odkształcone sprężyście (gumka, sprężyna). Plastelina czy zgnieciona puszka nie wracają — to odkształcenia trwałe. Uwaga: nawet sprężynę można rozciągnąć za mocno i odkształcić ją trwale.

  9. 9.

    3 kg

    Siłomierz pokazuje ciężar ryby: $F_c = 30\ \text{N}$. Z tego wyznaczamy masę: $$m = \frac{F_c}{g} = \frac{30\ \text{N}}{10\ \tfrac{\text{N}}{\text{kg}}} = 3\ \text{kg}$$

  10. 10a.

    10 N

    $$F_{spr} = F_c = m \cdot g = 1\ \text{kg} \cdot 10\ \tfrac{\text{N}}{\text{kg}} = 10\ \text{N}$$

  11. 10b.

    30 N

    $$F_{spr} = F_c = m \cdot g = 3\ \text{kg} \cdot 10\ \tfrac{\text{N}}{\text{kg}} = 30\ \text{N}$$

  12. 10c.

    B

    Tak. Im większa siła sprężystości potrzebna do równowagi, tym mocniej sprężyna musi się rozciągnąć.

  13. 11.

    A

    Tak. Większe odkształcenie trampoliny → większa siła sprężystości → mocniejsze „wystrzelenie" skoczka do góry.

  14. 12.

    Prawda

    Prawda. Siła sprężystości działa zawsze przeciwnie do odkształcenia. Ściskasz piłkę do środka → piłka pcha na zewnątrz, dążąc do pierwotnego kształtu.