Fizyka Bez Stresu
Quiz do druku

Pęd i jego zachowanie — sprawdź się

Klasa 8 (szkoła podstawowa) 13 zadań 17 pkt ok. 24 min
Imię i nazwisko: Data: Wynik: / 17
Rozwiąż w przeglądarce Lekcja do tego quizu

  1. Zadanie 1

    1 pkt

    Który wzór poprawnie opisuje pęd ciała?

    • A. $p = \dfrac{m}{v}$
    • B. $p = m \cdot v$
    • C. $p = \dfrac{m v^2}{2}$
    • D. $p = m \cdot g$

  2. Zadanie 2

    1 pkt

    Jaka jest jednostka pędu w układzie SI?

    • A. $\text{J}$ (dżul)
    • B. $\text{N}$ (niuton)
    • C. $\tfrac{\text{kg} \cdot \text{m}}{\text{s}}$
    • D. $\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$

  3. Zadanie 3

    1 pkt

    Oblicz pęd samochodu o masie $m = 1000\ \text{kg}$ jadącego z prędkością $v = 20\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$.

    Odpowiedź: kg·m/s

  4. Zadanie 4

    1 pkt

    Piłka o masie $m = 0{,}5\ \text{kg}$ leci z prędkością $v = 8\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz jej pęd.

    Odpowiedź: kg·m/s

  5. Zadanie 5

    1 pkt

    Pęd jest wielkością wektorową. Co to oznacza?

    • A. Oznacza to, że pęd nie ma jednostki
    • B. Oznacza to, że pęd zależy tylko od masy ciała
    • C. Ma nie tylko wartość, ale też kierunek i zwrot — jest skierowany zgodnie z ruchem ciała
    • D. Oznacza to, że pęd zawsze jest dodatni

  6. Zadanie 6

    1 pkt

    Pęd ciała zależy wyłącznie od jego prędkości.

    Prawda Fałsz

  7. Zadanie 7

    1 pkt

    Jak brzmi zasada zachowania pędu?

    • A. Pęd jest zachowany tylko wtedy, gdy ciała się nie poruszają
    • B. W układzie izolowanym całkowity pęd wszystkich ciał nie zmienia się
    • C. Całkowity pęd zawsze rośnie w czasie
    • D. Pęd każdego ciała z osobna nie zmienia się podczas zderzenia

  8. Zadanie 8

    1 pkt

    Rower z rowerzystą (łączna masa $m = 80\ \text{kg}$) jedzie z prędkością $v = 5\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz pęd układu rower + rowerzysta.

    Odpowiedź: kg·m/s

  9. Zadanie 9

    3 pkt

    Wózek o masie $m_1 = 2\ \text{kg}$ jedzie z prędkością $v_1 = 3\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ i zderza się z nieruchomym wózkiem o masie $m_2 = 4\ \text{kg}$. Po zderzeniu wózki sklejają się i jadą razem.

    2 kg 4 kg 3 m/s
    1. a)

      Oblicz całkowity pęd układu przed zderzeniem.

      Odpowiedź: kg·m/s
    2. b)

      Jaka będzie wspólna prędkość sklejonych wózków po zderzeniu?

      Odpowiedź: m/s
    3. c)

      Dlaczego wspólna prędkość ($1\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$) jest mniejsza od początkowej prędkości pierwszego wózka ($3\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$)?

      • A. Bo ten sam pęd rozkłada się teraz na większą masę (6 kg zamiast 2 kg)
      • B. Bo po zderzeniu masa układu zmalała
      • C. Bo podczas zderzenia zniknęła część pędu

  10. Zadanie 10

    3 pkt

    Łyżwiarz o masie $m_1 = 60\ \text{kg}$ stoi nieruchomo na lodzie (tarcie pomijamy). Rzuca poziomo piłkę lekarską o masie $m_2 = 2\ \text{kg}$ z prędkością $v_2 = 9\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$.

    1. a)

      Ile wynosił całkowity pęd układu (łyżwiarz + piłka) przed rzutem?

      Odpowiedź: kg·m/s
    2. b)

      Oblicz wartość pędu piłki po rzucie.

      Odpowiedź: kg·m/s
    3. c)

      Z jaką prędkością odjedzie łyżwiarz do tyłu (podaj wartość)?

      Odpowiedź: m/s

  11. Zadanie 11

    1 pkt

    Dlaczego rakieta może przyspieszać nawet w kosmicznej próżni, gdzie nie ma powietrza?

    • A. Bo w próżni znika masa rakiety
    • B. Bo odpycha się od powietrza wokół siebie
    • C. Bo w kosmosie nie działa żadna siła
    • D. Bo wyrzuca do tyłu gorące gazy i „odpycha się” od nich zgodnie z zasadą zachowania pędu

  12. Zadanie 12

    1 pkt

    Ciężarówka o masie $m = 4000\ \text{kg}$ jedzie z prędkością $v = 5\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$. Oblicz jej pęd i porównaj z pędem roweru z zadania wcześniejszego ($400\ \tfrac{\text{kg}\cdot\text{m}}{\text{s}}$). Podaj pęd ciężarówki.

    Odpowiedź: kg·m/s

  13. Zadanie 13

    1 pkt

    Pęd i energia kinetyczna to ta sama wielkość, tylko inaczej nazwana.

    Prawda Fałsz

Klucz odpowiedzi

Klucz zaczyna się na nowej stronie. Aby wydrukować sam arkusz, dopisz ?klucz=0 na końcu adresu.

  1. 1.

    B

    Zgadza się. Pęd to iloczyn masy $m$ (w $\text{kg}$) i prędkości $v$ (w $\tfrac{\text{m}}{\text{s}}$). Rośnie, gdy rośnie masa albo prędkość.

  2. 2.

    C

    Tak. Wynika to ze wzoru $p = m \cdot v$: kilogram razy metr na sekundę.

  3. 3.

    20000 kg·m/s

    Ze wzoru na pęd: $$p = m \cdot v = 1000\ \text{kg} \cdot 20\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}} = 20\,000\ \tfrac{\text{kg} \cdot \text{m}}{\text{s}}$$

  4. 4.

    4 kg·m/s

    $$p = m \cdot v = 0{,}5\ \text{kg} \cdot 8\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}} = 4\ \tfrac{\text{kg} \cdot \text{m}}{\text{s}}$$

  5. 5.

    C

    Tak. Pęd $\vec{p}$ zawsze wskazuje tam, dokąd porusza się ciało. Dlatego przy ruchu ciał ku sobie ich pędy mają przeciwne zwroty i mogą się częściowo znosić.

  6. 6.

    Fałsz

    Fałsz. Pęd zależy od masy i prędkości ($p = m \cdot v$). Dlatego wolno jadąca ciężarówka może mieć większy pęd niż szybki rower — decyduje jej duża masa.

  7. 7.

    B

    Poprawnie. Gdy na układ nie działają siły zewnętrzne (albo się równoważą), suma pędów przed zdarzeniem równa się sumie pędów po zdarzeniu: $p_{\text{przed}} = p_{\text{po}}$.

  8. 8.

    400 kg·m/s

    $$p = m \cdot v = 80\ \text{kg} \cdot 5\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}} = 400\ \tfrac{\text{kg} \cdot \text{m}}{\text{s}}$$

  9. 9a.

    6 kg·m/s

    $$p_{\text{przed}} = m_1 v_1 + m_2 v_2 = 2 \cdot 3 + 4 \cdot 0 = 6\ \tfrac{\text{kg} \cdot \text{m}}{\text{s}}$$ Drugi wózek stoi ($v_2 = 0$), więc nie wnosi pędu.

  10. 9b.

    1 m/s

    Z zasady zachowania pędu pęd po zderzeniu jest taki sam jak przed, a masa to teraz $m_1 + m_2$: $$(m_1 + m_2)\, v' = p_{\text{przed}} \;\Rightarrow\; (2 + 4)\, v' = 6 \;\Rightarrow\; v' = \frac{6}{6} = 1\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$$

  11. 9c.

    A

    Dokładnie. Pęd się zachował ($6\ \tfrac{\text{kg}\cdot\text{m}}{\text{s}}$), ale porusza teraz większą masę, więc prędkość musi być mniejsza.

  12. 10a.

    0 kg·m/s

    Na początku wszystko stało, więc całkowity pęd wynosił zero: $$p_{\text{przed}} = 0\ \tfrac{\text{kg} \cdot \text{m}}{\text{s}}$$

  13. 10b.

    18 kg·m/s

    $$p_{\text{piłka}} = m_2 \cdot v_2 = 2 \cdot 9 = 18\ \tfrac{\text{kg} \cdot \text{m}}{\text{s}}$$

  14. 10c.

    0,3 m/s

    Całkowity pęd musi pozostać zerowy, więc pęd łyżwiarza ma tę samą wartość co pęd piłki, ale przeciwny zwrot: $p_{\text{łyżwiarz}} = 18\ \tfrac{\text{kg} \cdot \text{m}}{\text{s}}$. $$v_1 = \frac{p_{\text{łyżwiarz}}}{m_1} = \frac{18}{60} = 0{,}3\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$$ To właśnie zjawisko odrzutu.

  15. 11.

    D

    Tak. Gazy uzyskują pęd w jedną stronę, więc rakieta uzyskuje pęd o tej samej wartości i przeciwnym zwrocie. Nie potrzebuje do tego powietrza.

  16. 12.

    20000 kg·m/s

    $$p = m \cdot v = 4000 \cdot 5 = 20\,000\ \tfrac{\text{kg} \cdot \text{m}}{\text{s}}$$ Mimo tej samej prędkości co rower, ciężarówka ma 50 razy większy pęd — bo ma znacznie większą masę. Dlatego znacznie trudniej ją zatrzymać.

  17. 13.

    Fałsz

    Fałsz. To różne wielkości: pęd $p = m \cdot v$ (jednostka $\tfrac{\text{kg}\cdot\text{m}}{\text{s}}$, wielkość wektorowa — ma zwrot), a energia kinetyczna $E_k = \tfrac{m v^2}{2}$ (jednostka $\text{J}$, wielkość skalarna — nie ma zwrotu). Prędkość wchodzi do energii w kwadracie, a do pędu w pierwszej potędze.