Dynamika

Lekcja Klasa 1 (liceum)

Dynamika: zasady dynamiki Newtona

Dlaczego ciała poruszają się tak, a nie inaczej? Poznaj trzy zasady dynamiki Newtona, siłę wypadkową, drugą zasadę w postaci F = ma, pary sił akcja–reakcja oraz rolę tarcia i oporów ruchu. Naucz się analizować siły działające na ciało i przewidywać jego ruch.

Lekcja Klasa 1 (liceum)

Dynamika: siła dośrodkowa

Co utrzymuje ciało na torze kołowym? Poznaj siłę dośrodkową (F_d = mv²/r = mω²r) — zawsze skierowaną do środka okręgu — jej związek z ruchem po okręgu, przykłady (zakręt, karuzela, orbita satelity) oraz to, co dzieje się po zniknięciu siły: ruch po stycznej.

Lekcja Klasa 1 (liceum)

Dynamika: siła grawitacji

Dlaczego jabłko spada, a Księżyc krąży wokół Ziemi? Poznaj prawo powszechnego ciążenia Newtona (F = G·m₁m₂/r²), różnicę między masą a ciężarem (F_g = m·g), wzór na przyspieszenie grawitacyjne g = GM/R² oraz spadek swobodny. Zobacz, dlaczego siła grawitacji maleje z kwadratem odległości.

Lekcja Klasa 1 (liceum)

Energia i pęd

Dwie wielkie zasady zachowania w mechanice: energii i pędu. Poznaj pracę (W = F·s), moc (P = W/t), energię kinetyczną (E_k = mv²/2) i potencjalną (E_p = mgh), zasadę zachowania energii mechanicznej oraz pęd (p = mv), drugą zasadę dynamiki w postaci pędowej (F = Δp/Δt), zasadę zachowania pędu i zderzenia sprężyste oraz niesprężyste.

Lekcja Klasa 3 (liceum)

Mechanika (zaawansowana)

Kompletne, maturalne (poziom rozszerzony) ujęcie mechaniki: kinematyka wektorowa i rzuty (poziomy, pionowy, ukośny), ruch po okręgu jednostajny i niejednostajny, zasady dynamiki Newtona z drugą zasadą w postaci pędowej F = Δp/Δt, pęd i zasada zachowania pędu wraz ze zderzeniami sprężystymi i niesprężystymi, opory ruchu — tarcie statyczne i kinetyczne oraz równia pochyła, układy inercjalne i nieinercjalne, siły bezwładności i zasada względności Galileusza, praca, energia, moc i sprawność (interpretacja pola pod wykresami F(s) i P(t)) oraz grawitacja jako siła dośrodkowa w ruchu satelitów, stan nieważkości i przeciążenia. Wszystkie wielkości traktujemy wektorowo, a wzory wyprowadzamy i stosujemy w zadaniach rachunkowych.

Lekcja Klasa 5 (szkoła podstawowa)

Siła ciężkości

Dlaczego wszystko spada na ziemię? Poznaj siłę, która trzyma nas na Ziemi.

Lekcja Klasa 5 (szkoła podstawowa)

Siła nośna

Samolot waży setki ton, a mimo to lata! Poznaj siłę, która unosi samoloty, ptaki i latawce.

Lekcja Klasa 5 (szkoła podstawowa)

Siła sprężystości

Dlaczego trampolina oddaje skok, a gumka strzela? Poznaj siłę ukrytą w sprężynach.

Lekcja Klasa 5 (szkoła podstawowa)

Siła tarcia

Dlaczego sanki się zatrzymują, a na lodzie łatwo o poślizg? Poznaj siłę, która hamuje ruch.

Lekcja Klasa 7 (szkoła podstawowa)

Prawo Hooke'a

Dlaczego im mocniej rozciągasz sprężynę, tym trudniej ją rozciągać dalej? Poznaj prawo Hooke'a — regułę, która mówi, że siła sprężystości jest wprost proporcjonalna do wydłużenia. Naucz się wzoru F = k·x, dowiedz się, czym jest stała sprężystości i kiedy sprężyna przestaje wracać do dawnego kształtu.

Lekcja Klasa 8 (szkoła podstawowa)

Pęd i jego zachowanie

Dlaczego rozpędzona ciężarówka jest groźniejsza niż rower? Poznaj pęd — wielkość, która łączy masę i prędkość ciała. Naucz się wzoru p = m·v, zrozum zasadę zachowania pędu i wyjaśnij, jak działają zderzenia, odrzut armaty oraz start rakiety.

Lekcja Klasa 8 (szkoła podstawowa)

Siła bezwładności

Dlaczego w ruszającym autobusie odchylamy się do tyłu, a przy hamowaniu lecimy do przodu? Poznaj bezwładność, pierwszą zasadę dynamiki Newtona i masę jako miarę bezwładności. Dowiedz się, czym jest pozorna siła bezwładności i dlaczego zapinamy pasy.